Instynkt zwierzęcia, ignorancja człowieka

Na nagraniu z kamery samochodowej pojazdu (udostępniono dla redakcji) widać mężczyznę spacerującego z psem. Gdy przechodzą obok kamienicy przy ul. Franciszkańskiej, pies zatrzymuje się przy tablicy upamiętniającej krośnieńskie getto. Pod tablicą wciąż leżą wieńce – symbol hołdu złożonego zaledwie tydzień temu, 20 stycznia, podczas XVII Obchodów Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu.

Pies, działając zgodnie z naturą, oddaje mocz bezpośrednio na kwiaty i miejsce pamięci. Problem w tym, że czworonóg nie jest tu winowajcą. Jest nim właściciel, który trzymając psa na smyczy, z pełną pasywnością przyglądał się całej sytuacji.

Gdzie kończy się spacer, a zaczyna profanacja?

Trudno uwierzyć, że osoba dorosła nie zdaje sobie sprawy z powagi miejsca, przy którym się znajduje. Tablica na Franciszkańskiej to nie jest zwykły fragment muru – to świadek tragedii 600 Żydów, którzy w 1942 roku zostali stąd wywiezieni do obozów zagłady. Pozwolenie psu na załatwienie potrzeb fizjologicznych na symbole pamięci narodowej jest przejawem skrajnego braku kultury i obywatelskiego nihilizmu.

Smycz w ręku właściciela to nie tylko narzędzie kontroli nad kierunkiem marszu, to przede wszystkim odpowiedzialność. Niewykorzystanie tej kontroli w tak symbolicznym miejscu jest ewidentnym zaniedbaniem, które w oczach postronnych świadków urasta do rangi profanacji.

Granica prawa i moralności

Warto przypomnieć, że polskie prawo przewiduje sankcje za znieważenie pomnika lub miejsca pamięci (Art. 261 Kodeksu Karnego). Choć pies za swoje instynkty nie odpowie, właściciel, który świadomie dopuszcza do takiej czynności, stąpa po bardzo cienkim lodzie.

Nawet jeśli przyczyną nie była celowa pogarda, a jedynie „zagapienie się” w telefon czy zwykłe lenistwo, skutek jest ten sam: zniszczone wieńce, zalany chodnik przed tablicą pamiątkową i głębokie poczucie niesmaku. Czy naprawdę jako społeczeństwo zatraciliśmy już zdolność do odróżnienia trawnika od ołtarza historii?

Od redakcji: Pamięć o dawnych mieszkańcach Krosna wymaga od nas czegoś więcej niż tylko oficjalnych przemówień raz w roku. Wymaga szacunku na co dzień – takiego, który nie pozwala nam przejść obojętnie obok braku kultury, nawet jeśli trzymamy go na drugim końcu smyczy.